Trở về tuổi thơ với nghề nặn tò he ở Hà Nội

Những ký ức về tuổi thơ của nhiều thế hệ người Việt đều có một góc về món đồ chơi mang tên “tò he”. Giữa dòng xoáy của sự phát triển ít ai ngờ nét xinh trong văn hóa truyền thống dân gian Việt Nam này vẫn đang âm ỉ sống trong lòng Hà Nội.

Banner Tour

Cái tên tò he xuất phát từ khi nào?

Tò he là loại đồ chơi dân gian của trẻ em Việt Nam làm bằng bột gạo nếp pha lẫn với đường, có thể ăn được. 

Tò he còn tồn tại tên gọi dân dã là “đồ chơi chim cò” vì trước kia nhân vật chính được nặn nên đều mang hình con vật. Cũng có nơi gọi là “con bánh” bởi những hình thù mô phỏng nải chuối, quả cau, chân giò, đĩa xôi… được tạo thành như mâm cỗ để đi lễ chùa.

Sau này người thợ biến tấu sản phẩm, gắn thêm một chiếc kèn ống, ở đầu chiếc kèn quết thêm một ít mạch nha. Khi thổi phát ra âm thanh “tò te”, đọc lái thành “tò he”. Đây là nguồn gốc cái tên thú vị của món đồ chơi này.

 

Trở về tuổi thơ với nghề nặn tò he ở Hà NộiNhững hình thù con vật đã khiến tò he còn tồn tại tên gọi khác là “đồ chơi chim cò”

Nét nổi biệt của nghề nặn tò he

Tò he không giống như những mặt hàng khác làm sẵn tại nhà rồi mang đi bán mà được làm ngay tại chỗ khi quý khách yêu cầu, đây đây là một nét nổi biệt của riêng loại hình này. 

Xem Thêm:  Dạo quanh nước Úc khám phá những điểm tham quan nổi tiếng ở Sydney

Để làm ra được thành phẩm xinh mắt yên cầu những người thợ nặn tò he phải khéo léo, sáng tạo, chịu thương, chịu khó. Nguyên vật liệu được sẵn sàng từ ở nhà, sau đó đến nơi bán, người nghệ nhân mới luộc bột và trộn màu. Công đoạn luộc bột tại chỗ nhằm đảm bảo được chất lượng, độ dẻo và sự tươi mới cho sản phẩm. 

 

Trở về tuổi thơ với nghề nặn tò he ở Hà NộiGây nên ra những sản phẩm tò he yên cầu ở những nghệ nhân sự tỉ mỉ, khéo léo

Dưới sự nhìn thấy của những người mua, một sản phẩm tò he được làm chỉ trong vài phút. Trong khoảng thời gian ngắn ngủi đó đôi tay người thợ thoăn thoắt biến hóa những cục màu sặc sỡ thành những hình thù thích mắt khác nhau khiến ai trông cũng phải trầm trồ thán phục.

Từ những hình thù truyền thống như hoa, quả, con vật và những nhân vật trong bộ phim nổi tiếng: Tôn Ngộ Không, Trư Bát Giới… ngày nay những cây tò he đã mang nhiều hình dạng hiện đại hơn để đáp ứng nhu cầu thị yếu quý khách.

Nghề truyền thống “độc nhất vô nhị” nặn tò he ở Hà Nội

Mặc dù nhiều năm trở lại đây món quà tuổi thơ “tò he” đã ít xuất hiện, cũng không còn rất được yêu thích giữa vô vàn trò chơi hiện đại khác nhưng thật đột ngột, giữa lòng Thủ đô Hà Nội vẫn còn tồn tại một làng nghề truyền thống lưu giữ nét xinh dân gian này.

Xem Thêm:  Kinh Nghiệm Đi Du Lịch Đảo Quốc Vanuatu

Đó là làng Xuân La, xã Phượng Dực, huyện Phú Xuyên. Đây cũng là làng nghề tò he duy nhất ở Việt Nam và là một mảnh ghép không thể thiếu của văn hóa truyền thống Hà Nội. Trải qua những giai đoạn chuyển mình to to của nước nhà, những tưởng nghề nặn tò he ở Hà Nội sẽ chẳng thể bến vững nhưng nhờ mối nhân duyên nổi biệt với tò he những nghệ nhân vẫn không ngừng sáng tạo, thổi hồn vào mỗi sản phẩm để trụ lại với nghề. Hầu hết cả làng Xuân La ai ai cũng biết nặn tò he, từ em bé cho tới những cụ già to tuổi. 

 

Trở về tuổi thơ với nghề nặn tò he ở Hà NộiLàng Xuân La là làng nghề tò he duy nhất tại Việt Nam

 

Làng nghề Xuân La đã tồn tại từ khoảng 300 năm trước và những con tò he chưa lúc nào thiếu vắng trong cuộc sống của những người dân nơi đây. Vào mỗi ngày hội làng, ngày rằm tháng Giêng hàng năm đều có hội thi tay nghề nặn tò he cho những nghệ nhân, thợ giỏi. Ngoài ra clb tò hè được xây dựng trong làng cũng đã từng đi biểu diễn, giao lưu văn hóa truyền thống với những nước ASEAN, Nhật Bản, Hàn Quốc, Trung Quốc, Mỹ. Những sản phẩm tò he vượt qua biên giới xuất hiện ở những chương trình giới thiệu, trao đổi văn hóa truyền thống đã tô đậm thêm nét xinh văn hóa truyền thống Việt trong mắt liên minh quốc tế.

 

Trở về tuổi thơ với nghề nặn tò he ở Hà NộiNhững nghệ nhân Xuân La đi khắp mọi nơi để mang món đồ chơi truyền thống này giới thiệu với thế giới

 

Xem Thêm:  Trọn bí kíp vui chơi Khu du lịch Suối Tiên Sài Gòn từ A-Z

Những nghệ nhân, thợ nghề chúng ta gặp trong những phiên chợ quê, những làng xóm, phố phường và xuất hiện nhiều vào dịp Tết Trung Thu, hay những nơi nào có nhiều người biết đến, hội hè. Từ từ, những chiếc thùng gỗ chứa nguyên liệu nặn tò he theo chân nghệ nhân xuất hiện trên khắp những nẻo đường của nước nhà, từ Bắc vào Nam.

 

Trở về tuổi thơ với nghề nặn tò he ở Hà NộiNghề nặn tò he ở Hà Nội là một nét xinh văn hóa truyền thống dân gian

 

 

Từ bao đời nay, nghề nặn tò he ở Hà Nội đã trở thành nét xinh văn hóa truyền thống dân gian, góp phần giáo dục thế hệ trẻ về lịch sử, bản sắc văn hóa truyền thống và cội nguồn dân tộc Việt Nam. 

Mỗi ngày, những con tò he vẫn không ngừng ra đời dưới những đôi tay khéo léo, sáng tạo của nghệ nhân làng Xuân La. Món đồ chơi này không còn chỉ dành cho trẻ em mà cũng đã trở thành một nét xinh trong nền văn hóa truyền thống của Việt Nam nói tóm lại và Thủ đô Hà Nội nói riêng. 

 

Chang (tổng hợp) – tourkyco.vn

Hình ảnh: Internet


Bạn Đang Xem: Trở về tuổi thơ với nghề nặn tò he ở Hà Nội
Nguồn Du Lịch Việt Nam: https://tourkyco.vn Trở về tuổi thơ với nghề nặn tò he ở Hà Nội
Chuyên Mục: Du Lịch

Leave a Reply